Moeite met de WMO: 'waarom laat je me de hele rotonde nemen, als ik de eerste afslag moet hebben?'

In november kwam wethouder Alexander Scholtes (Zorg, WMO, buurtteams) langs bij de NoordAs om te luisteren naar zorgverhalen. Dat was voor herhaling vatbaar: begin april organiseerden we weer een spreekuur. Deze keer vertelden we nog meer verhalen over de gebreken van de WMO, een verhaal over de stadspas, en een update van het verhaal van Vian. Ook kregen we goed nieuws over de bestendiging van deze spreekuren: de wethouder wil ons contactpersoon zijn in de overgang naar het nieuwe college.

Beperkende hulpverlening: armoederegelingen & WMO

Sarah is moeder van 4 kinderen, waarvan 3 met een beperking. Ze heeft vaker verteld bij verschillende bestuurders over de problemen waar ze tegenaan loopt, bijvoorbeeld dat ze na interventie van de burgemeester van de ene schimmelwoning is verhuisd naar de volgende. Ze heeft een uitkering, loopt bij de voedselbank en is afhankelijk van veel verschillende sociale voorzieningen. In al deze voorzieningen merkt ze: deze 'giften’ kosten me meer dan ze opleveren. Daardoor is ze continu gestrest en laat ze ook dingen varen waar ze recht op heeft.

Sarah heeft een aanvraag gedaan voor huishoudelijke hulp vanuit de WMO. Haar huisarts merkte op dat Sarah hiervoor in aanmerking zou komen en heeft een aanbevelingsbrief geschreven. Toen er na het opsturen van enorm veel informatie een intakegesprek werd ingepland, werd haar verteld dat ze al schoonmaakspullen moest aanschaffen voor de hulp. Alles wees erop dat ze dat zou krijgen. Uiteindelijk kreeg ze na de intake te horen dat ze niet in aanmerking komt, omdat ze een inwonende zoon (met beperking) heeft die dit zou kunnen uitvoeren. Vóór de intake was deze informatie al bekend. Het voelt weer als verspilde tijd en moeite. “Waarom laat je me de hele rotonde nemen, als je ook had kunnen zeggen dat ik de eerste afslag moest hebben?”

Een ander voorbeeld: haar zoon met een beperking heeft een driewielfiets via de WMO. Hij gaat echter te snel en dat levert gevaarlijke verkeerssituaties op. Daarom heeft Sarah de driewieler ingeleverd en een aanvraag gedaan voor een tandem. Er is een beoordeling geweest door Argonaut, die leidde tot een positief advies. Uiteindelijk hoorde ze dat de aanvraag toch is afgewezen door de gemeente, en dat die wezen op de mogelijkheid van een driewieler. De medewerker van Argonaut vertelde haar: de gemeente vindt een tandem te duur en zal altijd eerst afwijzen, tenzij er wordt geprocedeerd. Dat is wat Sarah ook ziet bij een vriendin die ook een kind met (lichtere) beperking heeft: zij heeft een lange procedure gestart en heeft uiteindelijk wél een tandem gekregen.

Wethouder Scholtes plaatste het volgende hierover op sociale media:

In Amsterdam zetten we stappen om daar verandering in te brengen. Bijvoorbeeld met een proef waarbij kinderen die zich moeilijk kunnen verplaatsen niet langer vastzitten aan één hulpmiddel, maar meerdere vervoersmiddelen kunnen krijgen als dat nodig is om echt mee te doen. Dus niet alleen kijken of iets ‘voldoende’ is op papier, maar of het in het dagelijks leven werkt. En met één aanspreekpunt, zodat ouders niet steeds opnieuw hun verhaal hoeven te doen. Die beweging zetten we wat mij betreft door de komende jaren. Minder bureaucratie. Meer duidelijkheid over waar je recht op hebt en waar je aan toe bent. Kortere wachttijden. En vooral: een overheid die minder denkt vanuit systemen, en meer vanuit wat iemand nodig heeft om zijn of haar leven vrij en waardig te kunnen leiden.

Sarahs worsteling met de sturing bij goedbedoelde regelingen komt ook terug in de witgoedregeling van de stadspas. Sarah had een nieuwe koelkast nodig en had een tegoed van 300 euro die ze kon spenderen op een beperkte collectie van de CoolBlue. Het grote type koelkast dat ze zocht, begon echter bij 700 euro, waardoor ze nog 400 euro moest bijleggen. Het tegoed van haar stadspas kan ook niet worden gecombineerd met het tegoed van die van haar kinderen. Dit had dus geen zin. Daarom heeft ze maar een kleinere koelkast gekocht, die haar zoon misschien kon gebruiken als hij begeleid zou wonen. Dit tafelmodel koelkast kostte 450 euro en daarvoor heeft Sarah 150 euro bijgelegd. Uiteindelijk kon het begeleid wonen traject niet doorgaan en heeft ze de koelkast verkocht op marktplaats – voor 150 euro. Al met al is ze met de witgoedregeling niets opgeschoten, behalve dat er 150 euro is verschoven en dat ze heel veel tijd kwijt is geweest. "Je geeft me iets, maar je beperkt me ook."

De conclusie is: met vrijheid kan Sarah veel meer dan met micromanagement. Stop met alle regelingen en geef mensen een maandelijkse toelage waarin ze in vrijheid over kunnen beschikken.

Het verhaal van Tineke en Lenie

Tineke heeft sinds 2018 een scootmobiel. Een scootmobiel is niet zomaar een vervoersmiddel, het zijn haar benen. Ze is blij dat de voorziening bestaat, het geeft haar de vrijheid en zelfstandigheid om te gaan en te staan waar ze wil. Ze leeft al jaren van een klein besteedbaar inkomen en is klant bij de Sociale Markt.

Sinds januari 2025 heeft ze heel wat pech gehad met haar scootmobiel en daardoor heel wat ervaring opgedaan met Welzorg, met lange wachttijden als gevolg. De score van 2025: 3 lekke banden, 4 technische storingen, minimaal 4 keer meer dan 2 uur moeten wachten in de kou of op straat, 4 keer reparaties (twee keer een maand scootmobiel weg), twee keer leenscoot, 1 (duur) abonnement bij ANWB. En daarbij vele telefoontjes en uren wachttijd.

Een dieptepunt was de periode rond de Sail-week in augustus. Ze kreeg op een vrijdag een lekke band. Welzorg kon niets doen: 'Geen monteurs, belt u maandag maar weer.'

Omdat ze vrijkaarten had en niet tot maandag wilde wachten op een afspraak die pas dagen later zou plaatsvinden, heeft ze zelf actie ondernomen. Ze is voor 73 euro lid geworden van de ANWB-scootmobielservice. Zij waren er binnen anderhalf uur. Hoewel de monteur geen reservebanden bij zich had, heeft hij de band geplakt zodat ze toch naar Sail kon.

De onbetrouwbaarheid van haar scootmobiel heeft impact op haar leven. Ze is nu bang om ver weg te gaan. Stel je voor dat je ergens stil komt te staan waar geen auto kan komen? Ze heeft wel eens op een fietsbrug gestaan waar de bus van Welzorg niet bij kon; “dan sta je daar twee uur te wachten en moet je dat ding uiteindelijk zelf een stuk vooruit duwen.”

Zelfs de leenscoot liet haar in de steek. Niemand had verteld dat die niet opgeladen was, dus halverwege haar afspraak hield hij ermee op. “Door al dit gedoe is mijn wereld kleiner geworden. Ik ga 's avonds niet meer weg en het grote winkelcentrum is nu echt de grens. Ik durf simpelweg niet verder uit angst dat de techniek me weer in de steek laat.”

Ook Lenie heeft te maken met de lange wachttijden en benadrukt het gevoel niet serieus genomen te worden in de dienstverlening. Lenie was in november 2025 slachtoffer in een aanrijding, waarna haar scootmobiel veel mankeerde en volledig nagelopen moest worden. De voorkant was stuk en de stoel moest vervangen worden. Ze kreeg een nieuwe stoel, aldus Welzorg. Allereerst duurde het een week voordat haar kapotte scootmobiel werd opgehaald, en duurde het nog een paar dagen voordat ze een vervangend vervoersmiddel kreeg. De vervangende scoot was nog ouder en slechter dan haar eigen voertuig.

Toen haar gerepareerde scoot terugkwam, was haar stoel vervangen door een tweedehandsje waar gaten in zaten en vocht in kruipt. Lenie moest zelf naar de WMO helpdesk bellen om te vertellen dat ze een nieuwe zou krijgen. Ze krijgt te horen dat er eerst een monteur langs moest komen om vast te stellen of de stoel daadwerkelijk kapot was. De kijkafspraak met de monteur liet nog een week op zich wachten, de bestelling van een nieuwe stoel daarna nog een week. Al met al duurde het vanaf het ongeluk zo een maand voordat ze op haar eigen scootmobiel met een normale stoel reed. Dat een reparatie tijd kost, is niet gek, maar Lenie benoemt: “Als ik in één keer word geloofd over iets simpels als die stoel, dan had ik twee weken minder hoeven te wachten.”

Het verhaal van T: toegang tot hulpverlening & stadspas

volgt binnenkort

Update: een aangepaste auto voor Vian

In november vertelde Vian over haar situatie: na een ongeluk is zij zwaar gehandicapt geraakt en werd ze afhankelijk van een uitkering. Ze is altijd erg zelfstandig geweest en heeft daarom zodra het mogelijk was een aangepast rijbewijs gehaald, zodat ze haar kinderen nog naar zwemles en andere afspraken kan brengen. Nadat een WMO-aanvraag voor een aangepaste auto meerdere keren is afgewezen, heeft ze via crowdfunding zelf een auto kunnen aanschaffen. Daar hoefde alleen nog een kleine aanpassing aan gedaan te worden voordat ze hem zou kunnen gebruiken - maar ook die wordt afgewezen. Dit verhaal maakte grote indruk bij de aanwezigen in november, en sindsdien heeft Vian een casemanager gekregen, en is er (nóg een keer) een nieuwe aanvraag gedaan - die eindelijk is goedgekeurd! De auto is aangepast en eindelijk bruikbaar.

Deze wending is bitterzoet: hoewel het fijn is dat ze eindelijk weer door kan gaan, heeft het anderhalf jaar geduurd voordat ze groen licht kreeg. De aanpassing van de auto kostte nog geen 1500 euro, maar ondertussen heeft ze in die tijd meer dan dat bedrag moeten uitgeven aan wegenbelasting en verzekeringen voor de auto die een jaar lang stil heeft gestaan voor haar deur.

"Ik vind het ontzettend moedig van deze mensen dat ze hun verhaal - ondanks de tegenslagen - met mij willen delen. Dat zie ik ook als een verantwoordelijkheid. Niet alleen voor het beleid op papier, maar voor wat mensen in de praktijk ervaren. Want daar zit nog te vaak een gat tussen." - Alexander Scholtes